अंकगणितीय श्रृंखला (AP) क्या है?
एक अंकगणितीय श्रृंखला में, प्रत्येक पद पिछले पद से एक स्थिर अंतर (d) से भिन्न होता है।
सामान्य रूप: a, a+d, a+2d, a+3d, ...
nth पद का सूत्र
Tₙ = a + (n-1) × d
जहां:
- a = पहला पद
- d = सार्वअंतर
- n = पद संख्या
उदाहरण
| a | d | n | श्रृंखला | nth पद |
|---|---|---|---|---|
| 2 | 1 | 5 | 2, 3, 4, 5, 6 | 6 |
| 7 | 2 | 3 | 7, 9, 11 | 11 |
| 10 | -3 | 4 | 10, 7, 4, 1 | 1 |
| 5 | 0 | 10 | 5, 5, 5, 5... | 5 |
C प्रोग्राम
#include <stdio.h>
int nth_ap(int a, int d, int n) {
return a + (n - 1) * d;
}
int main() {
int a, d, n;
printf("पहला पद (a) दर्ज करें: ");
scanf("%d", &a);
printf("सार्वअंतर (d) दर्ज करें: ");
scanf("%d", &d);
printf("पद संख्या (n) दर्ज करें: ");
scanf("%d", &n);
if (n <= 0) {
printf("n धनात्मक होना चाहिए\n");
return 1;
}
int result = nth_ap(a, d, n);
printf("AP का %dवां पद: %d\n", n, result);
// श्रृंखला भी प्रिंट करें
printf("श्रृंखला: ");
for (int i = 1; i <= n; i++) {
printf("%d", a + (i-1)*d);
if (i < n) printf(", ");
}
printf("\n");
return 0;
}
नमूना आउटपुट
पहला पद (a) दर्ज करें: 2 सार्वअंतर (d) दर्ज करें: 1 पद संख्या (n) दर्ज करें: 5 AP का 5वां पद: 6 श्रृंखला: 2, 3, 4, 5, 6
योग सूत्र (बोनस)
पहले n पदों का योग:
Sₙ = n/2 × [2a + (n-1)d] = n/2 × (a + Tₙ)
int sum_ap(int a, int d, int n) {
return n * (2*a + (n-1)*d) / 2;
}
अनुप्रयोग
- वित्तीय गणनाएं (किश्तें, मूल्यह्रास)
- भौतिकी (समान त्वरित गति)
- कंप्यूटर विज्ञान (लूप पुनरावृत्ति विश्लेषण)
- शेड्यूलिंग और योजना