list-style-position प्रॉपर्टी
list-style-position प्रॉपर्टी का उपयोग लिस्ट-आइटम मार्कर्स की पोजिशन सेट करने के लिए किया जाता है।
मान:
- outside: मार्कर कंटेंट बॉक्स के बाहर (डिफ़ॉल्ट) - टेक्स्ट अलाइन रहता है
- inside: मार्कर कंटेंट बॉक्स के अंदर - टेक्स्ट के साथ फ्लो करता है
उदाहरण
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<style>
ul.demo1 { list-style-position: outside; }
ul.demo2 { list-style-position: inside; }
</style>
</head>
<body>
<h1>टीमें</h1>
<h2>ODI टीमें (outside)</h2>
<ul class="demo1">
<li>भारत</li> <li>ऑस्ट्रेलिया</li> <li>इंग्लैंड</li>
<li>वेस्ट इंडीज</li> <li>दक्षिण अफ्रीका</li> <li>श्रीलंका</li>
</ul>
<h2>टेस्ट टीमें (inside)</h2>
<ul class="demo2">
<li>भारत</li> <li>ऑस्ट्रेलिया</li> <li>इंग्लैंड</li>
<li>वेस्ट इंडीज</li> <li>दक्षिण अफ्रीका</li> <li>श्रीलंका</li>
</ul>
</body>
</html>
आउटपुट
पहली लिस्ट (outside): मार्कर्स बाएं मार्जिन में, टेक्स्ट साफ अलाइन।
दूसरी लिस्ट (inside): मार्कर्स टेक्स्ट फ्लो में, रैप होने पर इंडेंटेड दिखते हैं।
दृश्य अंतर:
outside (डिफ़ॉल्ट): inside: ● भारत ● भारत ● ऑस्ट्रेलिया ● ऑस्ट्रेलिया ● इंग्लैंड ● इंग्लैंड टेक्स्ट लंबवत अलाइन रहता है रैप होने पर टेक्स्ट मार्कर के नीचे इंडेंट होता है
शॉर्टहैंड में उपयोग:
ul {
list-style: square inside; /* type position */
/* या */
list-style: url('icon.png') outside;
}
कब कौन सा उपयोग करें:
| स्थिति | अनुशंसित | कारण |
|---|---|---|
| सामान्य कंटेंट लिस्ट्स | outside | बेहतर पठनीयता, साफ अलाइनमेंट |
| इंलाइन/कॉम्पैक्ट लिस्ट्स | inside | टेक्स्ट के साथ फ्लो करता है |
| नेस्टेड लिस्ट्स | outside | हायरार्की स्पष्ट रहती है |
| कस्टम मार्कर्स (::marker) | outside | अधिक पूर्वानुमेय पोजिशनिंग |
नेस्टेड लिस्ट्स उदाहरण:
ul {
list-style-position: outside;
}
ul ul {
list-style-type: circle;
margin-left: 1.5em;
}