विधि 1: HTML align एट्रिब्यूट (पुराना, अनुशंसित नहीं)
<div align="center" style="border: 2px solid blue">
यह पैराग्राफ सेंटर में है
</div>
विधि 2: CSS margin: auto (आधुनिक, अनुशंसित)
<html>
<head>
<title>CSS से Div सेंटर</title>
<style>
.mydiv {
width: 30%;
margin: auto; /* क्षैतिज सेंटरिंग */
padding: 10px;
border: 4px solid black;
text-align: center; /* टेक्स्ट भी सेंटर */
}
body {
background-color: gray;
}
</style>
</head>
<body>
<div>यह पैराग्राफ सेंटर नहीं है</div>
<div class="mydiv">यह पैराग्राफ सेंटर में है</div>
</body>
</html>
विधि 3: Flexbox (आधुनिक, सबसे लचीला)
<style>
.flex-center {
display: flex;
justify-content: center; /* क्षैतिज */
align-items: center; /* लंबवत */
height: 200px; /* ऊंचाई आवश्यक */
border: 2px dashed red;
}
</style>
<div class="flex-center">
<div>पूरी तरह सेंटर (क्षैतिज + लंबवत)</div>
</div>
विधि 4: CSS Grid
<style>
.grid-center {
display: grid;
place-items: center; /* शॉर्टहैंड: align-items + justify-items */
height: 200px;
border: 2px dashed green;
}
</style>
<div class="grid-center">
<div>Grid से सेंटर</div>
</div>
विधि 5: Absolute Positioning
<style>
.absolute-center {
position: relative;
height: 200px;
}
.absolute-center > div {
position: absolute;
top: 50%;
left: 50%;
transform: translate(-50%, -50%);
border: 2px dashed orange;
}
</style>
<div class="absolute-center">
<div>Absolute + Transform से सेंटर</div>
</div>
तुलना
| विधि | क्षैतिज | लंबवत | ब्राउज़र सपोर्ट | जटिलता |
| margin: auto | ✓ | ✗ | सभी | सरल |
| Flexbox | ✓ | ✓ | IE10+ | मध्यम |
| Grid | ✓ | ✓ | IE10+ (प्रीफिक्स) | सरल |
| Absolute + Transform | ✓ | ✓ | IE9+ | जटिल |
| align="center" | ✓ | ✗ | सभी (डिप्रिकेटेड) | सरल |
सिफारिश
- केवल क्षैतिज: `margin: auto` + `width`
- क्षैतिज + लंबवत: Flexbox या Grid
- लिगेसी सपोर्ट: `margin: auto`
- टेक्स्ट सेंटरिंग के लिए: `text-align: center` कंटेनर पर