दशमलव (बेस-10) संख्या को बाइनरी (बेस-2) में बदलने के लिए हम बार-बार 2 से विभाजित करते हैं और शेषफल एकत्र करते हैं।
एल्गोरिदम
- संख्या को 2 से विभाजित करें, शेषफल (0 या 1) स्टोर करें।
- भागफल को नई संख्या बनाएं।
- संख्या 0 होने तक दोहराएं।
- शेषफलों को उल्टे क्रम में पढ़ें।
उदाहरण: मैन्युअल कार्यान्वयन
using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Text;
namespace Demo {
class MyApplication {
static void Main(string[] args) {
int decVal = 34;
int val;
string a = "";
Console.WriteLine("Decimal: {0}", decVal);
while (decVal >= 1) {
val = decVal / 2;
a += (decVal % 2).ToString();
decVal = val;
}
string binValue = "";
for (int i = a.Length - 1; i >= 0; i--) {
binValue = binValue + a[i];
}
Console.WriteLine("Binary: {0}", binValue);
Console.Read();
}
}
}
आउटपुट
Decimal: 34 Binary: 100010
चरण-दर-चरण (34 के लिए)
| चरण | संख्या | /2 भागफल | शेषफल |
|---|---|---|---|
| 1 | 34 | 17 | 0 |
| 2 | 17 | 8 | 1 |
| 3 | 8 | 4 | 0 |
| 4 | 4 | 2 | 0 |
| 5 | 2 | 1 | 0 |
| 6 | 1 | 0 | 1 |
शेषफल उल्टे क्रम में: 100010
बिल्ट-इन मेथड (सबसे आसान)
int dec = 34; string binary = Convert.ToString(dec, 2); // "100010" // पैडिंग के साथ (8 बिट्स) string binary8 = Convert.ToString(dec, 2).PadLeft(8, '0'); // "00100010" // नकारात्मक संख्याओं के लिए (टूज कम्प्लीमेंट) int neg = -5; string binNeg = Convert.ToString(neg, 2); // 32-बिट प्रतिनिधित्व
बिटवाइज ऑपरेशन्स के साथ (तेज)
public static string ToBinary(int n) {
if (n == 0) return "0";
var sb = new System.Text.StringBuilder();
uint un = (uint)n; // नकारात्मक के लिए टूज कम्प्लीमेंट
while (un > 0) {
sb.Insert(0, (un & 1) == 1 ? '1' : '0');
un >>= 1;
}
return sb.ToString();
}
मुख्य बिंदु
Convert.ToString(value, 2)सबसे सरल और विश्वसनीय तरीका है।- मैन्युअल कार्यान्वयन एल्गोरिदम समझने के लिए अच्छा है।
- नकारात्मक संख्याओं के लिए टूज कम्प्लीमेंट प्रतिनिधित्व उपयोग होता है।
- बिटवाइज दृष्टिकोण (
& 1,>> 1) विभाजन/मॉड्यूलो से तेज है।